Wieża Babel – historia, geneza i symbolika

Wieża Babel – historia, geneza i symbolika

Wieża Babel pojawia się na kartach Biblii. Interesuje mnie jej historia, geneza i symbolika w znaczeniu historycznym, kulturowym i pojęciowym. W tym wpisie zajmę się aspektem historycznym w ujęciu biblijnym.
Ludzie, zainteresowani znaczeniem wieży z Babel, sięgają do sieci po szukając odpowiedzi na pytania: czy wieża Babel jest symbolem pychy? kto zbudował wieżę z Babel? kto napisał i kto namalował? itd.
Postaram się przybliżyć znaczenie wieży Babel oraz poddam pod rozwagę pewne tezy dotyczące tego zdarzenia.


Wieża Babel jako symbol kulturowy

To niewątpliwe i niezaprzeczalne, że wieża Babel to symbol zawierający pouczenie, że grzech przeciw Bogu zostanie zawsze ukarany. Motyw ten był wykorzystywany w literaturze oraz ikonografii i malarstwie. Można także powiedzieć, że istnieje pewien związek frazeologiczny, odnoszący się do wieży z Babel, oznaczający „różnojęzyczne zbiorowisko ludzi”, „brak porozumienia” „zamęt”, „bezład” „zamieszanie”.
Współcześnie wieża Babel istnieje praktycznie w każdym miejscu Europy, w której spotykają się różne kultury, języki oraz ludzie o odmiennej religii, a także kolorze skóry. Ludzie współpracują ze sobą i wznoszą większe budowle. Gdzie zawistny Bóg, znany z kart Biblii, który schodzi na Ziemię, aby powstrzymać ludzi? Tłumaczą to „erą szatana” (przez małe „s”).

Globalizacja może się nie podobać Bogu?

Trzeba się zastanowić czy dzisiejsza globalna integracja ludzkości nie stanowi „grzechu” skierowanego przeciwko Bogu? Kto wie, jakiej interpretacji można spodziewać się po religijnych myślicielach.
Wieża Babel odnosi się do pojęć słownikowych, powszechnie uznanych, funkcjonujących w związkach frazeologicznych oraz symbolice. Znamy opowieść o wieży z Biblii oraz opowieści kaznodziejów, którzy widzieli w wieży Babel dzieło wszechwładnego diabła.

W opisie z Babel brakuje szatana

W treści opisów z Biblii, odnoszących się do wieży z Babel, brakuje wzmianek o szatanie. Późniejsze interpretacje oraz domysły, stanowią źródło tradycji, w której starano się przypisać wiele wyimaginowanemu złu.
Skłóceni ludzie, nie są w stanie przeciwdziałać złu, które narzuca im życie. Motyw wieży Babel nie został odpowiednio zrozumiany. Odbył się kolejny, „cielesny gwałt na człowieku”, w którym brali udział święci tego świata.


Cielesny gwałt na człowieku

Doktryna zła zapoczątkowuje

Jedna ludzkość, jedno prawo

Czy żyliśmy już wcześniej?

Raj na Ziemi. Czy to możliwe?


Wieża w ujęciu źródeł

Wieża to symbol obronny (por. Jr 31,38) i obronności (por. Mt 21,33). Według Psalmu 61,4 wieża, to obraz bezpieczeństwa i gwarancji pewności. W wieży z Syloe, Jezus – według Kościoła – widzi znak nawołujący do nawrócenia (por. Łk 13, 4) – wieża, która upadła i zabiła osiemnastu ludzi. Według mnie, Jezus tłumaczy, że ci, którzy zginęli pod wieżą, nie byli większymi grzesznikami, od tych, co tak o nich myśleli. Tekst jest oczywisty, ale Ojcowie Kościoła mogą widzieć we wszystkim alegorie, ukryte znaczenia oraz natchnione interpretacje. Kościół posługuje się też alegorezą, to znaczy tłumaczeniem interpretacji w znaczeniu alegorii. Jeżeli w renesansie, tłumaczono za pośrednictwem tej sztuki, tajemne komunikaty znakowe w odniesieniu do mitologii i sztuki Greków i Rzymian, to tym bardziej metoda taka znalazła zastosowanie w odniesieniu do tekstu Biblii.

Wieża Babel z Szinear i talii Tarota

Budowla wzniesiona w krainie Szinear, o czym dowiadujemy się z tekstu Starego Testamentu. Symbol wież odnajdujemy na kartach Tarota, ma ona duże znaczenie symboliczne i strategiczne dla ludzi.
Jest to karta powrotu i opamiętania. Przypomina o miejscu na Ziemi. Karta mówiąca o tym, że nic nie jest dane raz na zawsze. Wieża stanowi ochronę, ale może być zdobyta, stać się celem. Wieża jest widoczna z daleka, co jest zagrożeniem. Chroni też ludność, ostrzegając o nadchodzącym niebezpieczeństwie.
Związane jest to ściśle z tradycją i rozwojem osadnictwa ludzkiego oraz zmieniającymi się warunkami obronności. Wieża pozwalała obserwować odległe obszary i ostrzegać o zbliżającym się niebezpieczeństwie. W wieży znajdowano schronienie oraz z wież ostrzeliwano napierającego przeciwnika. Posiadanie kontroli nad wieżami, często oznaczało zwycięstwo w prowadzonym starciu. Wieże wyznaczały także kierunek idącym wyprawom kupieckim oraz ukazywały potęgę władcy. Z uwagi na wysokość, wieża była dla człowieka czymś niezwykłym, wyniosłą najbliżej nieba budowlą, z której perspektywy człowiek podziwiał inny świat.

Wieża jako budowla

Wieża to budowla o małej powierzchni u podstawy, połączona z inną budowlą, np. wieże kościołów czy ratusza, wieże obronne na murach. Wieża ma współcześnie różne znaczenie, w zależności od tego, gdzie się z tym spotkamy. Wykorzystanie samego pojęcia wieży znane jest w górnictwie, przemyśle, obronności, budownictwie, itd.
Żydzi w trakcie niewoli babilońskiej (VI w p.n.e.), zetknęli się w Babilonie z wieżą Etemenanki. Budowla była zigguratem, wznoszonym ku czci bóstwa ze świątynią górną i dolną, stanowiąca cały kompleks świątynny, służący oddawaniu czynności sakralnych oraz obserwacjom astronomicznym. Wieża zwężała się ku górze. Żydzi, widząc coś co przerastało ich technologię, robili to w czym są niezastąpieni – zazdrościli i złorzeczyli. W ich mniemaniu, nikt nie mógł mieć lepiej – gdyż to oni są „narodem wybranym” („urojonym”).

Wieża Babel
Aniołowie zstępują z Nieba, aby ukarać ludzi i powstrzymać budowlę. Wieża Babel stanowiła poważny problem dla Niebian, skoro zaatakowali.

Biblijny przekaz

Mieszkańcy całej Ziemi mieli jedną mowę, napotkali równinę w kraju Szinear i tam zamieszkali. Biblia wspomina, że mieszkańcy tej ziemi znali technologię wypalania cegły. Cegły używano w cywilizacji sumeryjskiej, m.in. do wznoszenia zigguratów.

„Chodźcie, wyrabiajmy cegłę i wypalmy ją w ogniu. A gdy już mieli cegłę zamiast kamieni i smołę zamiast zaprawy murarskiej, rzekli: „Chodźcie, zbudujemy sobie miasto i wieżę, której wierzchołek będzie sięgał nieba, i w ten sposób uczynimy sobie znak, abyśmy się nie rozproszyli po całej ziemi”.
Rdz 11, 03 – 04.

Pan zstępuje z Nieba

Mówimy tu o Niebie – czyli miejscu przebywania Stwórcy, a nie o przestrzeni nad ziemią, zainteresowany wznoszoną budowlą. Oceniając sytuację, stwierdził że ludzie mają jedną mowę i są jednym ludem, dlatego zaczęli budować. I w przyszłości nic nie będzie dla nich niemożliwe, cokolwiek zamierzą uczynić.
Staje się rzecz niebywała. Z nieba zstępuje Pan (BÓG) i miesza ludziom języki i rozprasza ich po całym globie. Do tego nie jest sam, bo w tekście mamy do czynienia ze słowem, wyrażonym w liczbie mnogiej: „zejdźmy więc”. I to jest ciekawe słowo: “zejdźmy”. Skąd nazwa Babel? Biblia daje odpowiedź:

„Dlatego to nazwano je Babel, tam bowiem Pan pomieszał mowę mieszkańców całej ziemi. Stamtąd też Pan rozproszył ich po całej powierzchni ziemi.” Rdz 11,09.

Babel znaczy tyle, co “pomieszanie”

O budowie miasta z wieżą, opowiada Biblia. Motyw ten jest lubiany przez malarstwo i literaturę. Wieża Babel to symbol pomieszania planów ludzi. Słowniki biblijne wskazują, że to symbol prowadzący człowieka do wyobcowania, na skutek dążenia i pychy. Rabiniczna tradycja uważa, że to miejsce, w którym chciano doścignąć i zgładzić Pana (Boga). Skłaniam się w kierunku interpretacji kapłańskiej.
Tekst źródłowy wskazuje jednak, że ludzie nie zrobili nic złego, a za to co robili, zaatakowani zostali przez Niebo, którego przywódca, Pan (Bóg) zszedł wraz z innymi, mieszając plany ludzi, których obawiał się z nieznanych powodów.
Dlaczego Pan obawia się ludzi? Czy to nie dziwne? Mało jest w Biblii opisów, w których Pan schodzi na Ziemię, a ten chyba jest jedynym, w którym aktywnie włącza się w walkę.

Fakt: ludzie nie zrobili nic złego

Od tego momentu, w opisach biblijnych, rozpoczyna się rodowód Sema, prowadzący do Teracha, ojca Abrahama i Nachora oraz Harana. Możemy mówić o symbolicznym przekreśleniu całej ludzkości i wyborze jednego narodu, albo nawet rodziny. Pamiętajmy, że wcześniej był Noe i też został wybrany. Także tych przymierzy już trochę było. Wieża Babel – jak wynika z przytoczonych faktów – zaistniała po okresie potopu, a więc zagładzie ludzkości, która ocalała i pochodziła od Noego.
Rodzina Noego – idąc za biblijnymi „faktami” – postanowiła zbudować wieżę, która sięgnęłaby do Nieba (celowo dużą literą). Ludzie zamierzali osiągnąć Niebo, a nie wznieść się do nieba (małą literą, tu: w znaczeniu troposfery). To różnica, gdyż nie zamierzali sięgać wyżyn, ale wejść do Nieba (miejsca we Wszechrzeczy – gdzieś we wszechświecie).

Początek narodu wybranego

Jednak, kościoły na siłę tłumaczą, że tu kończy się prehistoria i następuje wybór “narodu właściwego”, który będzie określany mianem “narodu wybranego”. Bóg przegania „gorszych” i wybiera „lepszych”. Typowo żydowska interpretacja dziejów, której absolutnie nie należy dawać wiary.
Na marginesie: ideologię tą tworzą ludzie, którzy potępiają hitlerowców za różnicowanie ludzi – znowu Żydom wolno, Niemcom nie. Żydom wolno wymordować Kanaan, a hitlerowcom nie wolno Izraela. Przepraszam, może to niestosowne, ale taka jest ta logika. Izrael buduje tabu, w którym określa, co wolno a co nie i czyni to na płaszczyźnie stosunków międzynarodowych. To przykład tego jak silny jest to wpływ. 


Forbidden Seek po angielsku

Żydzi kłamią i mordują Mojżesza

Zohar – źródło energii ukryte w 22 księgach


Rozpoczyna się okres historyczny

Później następuje kolejny symboliczny gest Abrahama z Izaakiem, który kończy okres składania krwawych ofiar (kapara).
W tym jest jeszcze coś ciekawszego. Tekst biblijny powstał w kontekście jahwistycznym, co oznacza, że człowiek pustyni opisuje ze swojej perspektywy wielkie miasto, które w jego przekonaniu jest rodzajem naruszenia w stosunku do Pana (Boga). Nie może istnieć nic wspanialszego nad to, co może wytworzyć ktoś, kto ze Stwórcą się jedna. Budowa wież przez Żydów, w okresie późniejszym nie była niczym strasznym. Takich budowli na świecie wznoszono masę. Czy więc może chodzić o zwykłą wieżę?
Takie przekonanie jest trafne i możliwe, że wpłynęło na kształt tekstu. Czemu obecnie Stwórca nie niszczy wież, które mogą być przecież większe niż ta, wzniesiona w Babel? Może celem ludzkości nie było wcale wspięcie się do nieba, ale wejście do Nieba. Różnica jest zasadnicza.

Mamy do czynienia z nieścisłością

Stwórca, którego znamy współcześnie, dąży – według ludzi – do tego, aby świat działał wspólnie i zapanowało ogólne dobro. Czemu wówczas zasiał zamęt, i to na dodatek osobiście? Zachowanie Stwórcy można przypisać – według ludzi – temu, co dotyczy szatana. Niektórzy uważają, że w tym tkwi odpowiedź. Jeżeli potraktować historię ludzi o diabłach poważnie, to w tym opisie schodzi nie Bóg – Jahwe, ale Bóg – Szatan. I mamy odpowiedź, o kim naucza Kościół? Czy znamy obraz prawdziwego boga?
Inaczej: ludzie odwołują się do miłosierdzia i dobra Pana (Boga), to powinni wiedzieć, że Stwórca, dążąc do sprowadzenia człowieka na dobrą drogę, nie potępiłby go za wspólne działanie.

Wyczyszczony opis

Z niedopowiedzenia powstała nieścisłość w rozumieniu Stwórcy i przedstawieniu Jego istoty jako „zacietrzewionego męża oraz tyrana, pastwiącego się nad biedną ludzkością, która usiłuje się zorganizować w słusznej sprawie”. Ludzie wszystko zinterpretują według własnej logiki, dopasowując do prostych opisów, zakłamane schematy, ale tacy byli zawsze i tacy już pozostaną. Czy takich ludzi bało się Niebo? Nie! Dzisiejszy człowiek jest głupszy, słabszy i mniej zdolny do wspólnych działań.
W opisie biblijnym, jednak Niebo przeraziło się, co zostało wyraźnie zaakcentowane. Silny i zjednoczony człowiek musiał temu Niebu wcześniej narozrabiać.

Pomyślmy… czyżby próba podboju?

Niebo wiedziało o człowieku, bało się go. Dlatego tak szybko zareagowało na jego działania.
Z jakim wydarzeniem mamy do czynienia? W moim przekonaniu, natrafiliśmy na moment, w którym człowiek został wygnany z Nieba i rozpoczął na Ziemi przygotowania, aby to Niebo podbić.
Wspomnienia rabiniczne wskazują na ten plan, dotyczący likwidacji Stwórcy. To nie wzięło się z przypadku, ale stanowiło ważne świadectwo po tym, co rzeczywiście zaszło. Z czasem, interpretację tę zapomniano, a prawdę odczytano na nowo.
Niezwykła ludzka cecha objawiła się w porę. Mówię tu o „dopowiadaniu historii” czy też „tworzeniu historii pod zamówienie”.
Człowiek oddalił się od wyjaśnienia zjawisk, które niby oczywiste, jak w przypadku wieży z Babel, zostały tak zawile opisane, że główny ich wątek, sens i przekaz, został zakłamany.

Człowiek nie zrozumie

Leniwy człowiek XXI wieku, zapatrzony w siebie, nie jest w stanie zrozumieć prostych spraw. Poza tym, nie myślimy o tym, co zostało zawarte w tekstach, tylko przyjmujemy interpretacje, pochodzące od depozytariuszy (pośredników – najczęściej kapłanów). I to działa na szkodę ludzkości. Bo w religii ludzi, nie chodzi o prawdę, ale o dominację i władzę. Zawsze chodziło, odkąd pojawiła się religia i żądza dominacji.
Wieża z Babel jest w mojej ocenie symbolem dawnej świetności człowieka oraz pozostałością, po realnie stoczonej wojnie z ludźmi, którą zastępy wygrały, za co spotkało człowieka wygnanie. Pójdę dalej, planeta została podbita i Stwórca narzucił jej swoją wolę.

Biblia mówi o prawdziwej inwazji

Człowiek musiał być na Ziemi obserwowany – dowodzi tego fragment biblijny, mówiący o tym że zaobserwowano działanie człowieka, zebrano się i zastępy zeszły. Człowiek wznosząc wieżę Babel, pewnie szykował coś ciekawego. Wyobraźmy sobie możliwość walki z zastępami i postawmy pytanie: jak potężny był człowiek? W końcu stanowił obraz Stwórcy, co nie?! Język i samoorganizacja, to nie powód zbrojnej ekspansji na Ziemię oraz obawa Stwórcy. Musiało być coś więcej. Ale co?

Jaką dziś dysponujemy technologią?

W czasach Babel, na Ziemi, ludzie doprowadzili do stworzenia technologii, za pośrednictwem której zaatakowali Niebo. Konsekwencją tego była zagłada, którą sprowadzono na Ziemię. Tu wspomniane jest to jako „pomieszanie” i „rozproszenie”. Delikatne ujęcie. Pozostaje tylko pytanie o technologię starożytną, a nawet prehistoryczną. Co to mogło być?
Pamiętajmy, że Stwórca nie mściłby się z powodu tego, że ludzie ze sobą współdziałają, bo to podważa Jego nieomylności i doskonałość oraz całość przekazów biblijnych dotyczących obietnicy, przymierza i końca świata.
Jeżeli Stwórca pomieszałby języki za to tylko, że ludzie ze sobą współpracowali, to byłoby to jednoznaczne z tym, że dalszy „grzech”, który widzimy w czynach ludzi, nastąpił na skutek błędnych decyzji Nieomylnego.
Stwórca nie mógł eksperymentować, skoro znał przyszłość i wiedział jak to wszystko funkcjonuje.

Wieża Babel i symbol wieży

Wieża z Babel stała się symbolem zaburzenia relacji ludzkich oraz miłości, którą zachwiano.
Słownik języka polskiego PWN tłumaczy wieżę Babel jako „sytuację, w której ludzie nie mogą porozumieć się między sobą”, lub „miejsce, w którym panuje zamęt”.
Słownik mówi, że „Bóg ukarał zuchwałość budowniczych, sprawiając, że zaczęli mówić różnymi językami i nie mogli się porozumieć ze sobą”.
Ludzie mieli na Ziemi pozostać – to chyba oczywisty wniosek. Może dlatego pomieszano im języki? Może nie mieli wrócić? – Ale dokąd, wrócić? Dlaczego Niebo ich wygnało? Konfrontując wcześniejsze wnioski z mojego tekstu, zapewne nie będzie trudności na udzielenie tej odpowiedzi.

Złe moce w Babel

Niektórzy uważają, że ludzie w Babel byli inspirowani przez złe moce, a przewodził im Nimrod, który panował w Babel – por. Rdz 10, 09 – 10. W tym kontekście, łączy się Nimroda z pradawną Bestią. Biblijny Nimrod, wywodzi się od Noego. Był synem Kusza, wnukiem Chama i prawnukiem Noego. Nimrod był najdzielniejszym na Ziemi myśliwym. Biblia wspomina o istnieniu przysłowia: „Dzielny jak Nimrod, najsławniejszy na Ziemi myśliwy”.
Nimrod panował w Babelu, Erek, Akkad i Kalne, w kraju Szinear. Wyszedł z kraju Szinear do Aszszuru i zbudował Niniwę, Rechobot-Ir, Kalach i Resan. 1 Krn 1, 10 wspomina, że Kusz był ojcem Nimroda, a ten pierwszym mocarzem na Ziemi. Mi 5,05 zapowiada, że kraj Nimroda będzie pasiony pałaszem – oznacza to ogromną nienawiść, gdyż pałasz, oprócz znaczenia broni, może być również określany jako tasak czy miecz. Dla Żydów był więc gorszy od Asyryjczyków, którym wystarczy „rózga żelazna”.
Józef Flawiusz, w dziele Dawne dzieje Izraela, stwierdza że ludzie po potopie twierdzili, że źródłem ich pomyślności nie jest łaskawość Boga, ale ich własna moc. Do tego, podsycał ich Nabrod /Nemrod/. Flawiusz charakteryzuje go jako „zuchwałego męża o krzepkich rękach”, który wprowadził władzę despotyczną, oddalając ludzi od Boga. Pod jego namową, zbudowali wieżę, aby przetrwać potop, gdyby Stwórca zechciał go zesłać. Nimrod obiecał im też, że gdyby potop nastał, to pomści on nawet ich przodków. Wieża była wielka i była wznoszona, dopóki Pan (Bóg) nie pomieszał ludziom języków. Stąd, nazwa Babel (dosł. „pomieszanie”) i określenie Babilonu, jako miejsca w którym do tego doszło.

Istnieje pewien ciekawy przykład wież

Wieża z kości słoniowej. Jest to frazeologizm oznaczający „izolację, oderwanie się od spraw codziennych, powszednich”. Jak ktoś osadzi się w wieży z kości słoniowej, to znak, że lepiej mu nie przeszkadzać.
Wieża z Babel może być wieżą Nabuchodonozora II (604 – 563 p.n.e.), który kazał odbudować budowlę, która liczyła 90 metrów. Ruiny wieży pozostały po wcześniejszym imperium. Według starożytnych historyków, w wieży było obserwatorium i tam, w jednej komnacie stało złote łoże, do którego przybywał bóg, który obcował z niewiastą, wcześniej sobie wybraną – przekaz Herodota.
Wieża, według Diodora Sycylijczyka była obserwatorium chaldejskich astrologów. Nabuchodonozor II zdobył w 597 r. p.n.e. Jerozolimę, a po niedostosowaniu się do nowego porządku przez Żydów, w 586 r. p.n.e. zburzył miasto i rozpoczął się okres tzw. “niewoli babilońskiej”.

Wieża Babel wpływała na wyobraźnie Żydów

Widok wieży w Babilonie, tak wpłynął na Żydów, że opisali go w tekście biblijnym, ukazując działania Nabuchodonozora II jako sprzeciwienie się Panu. Jedno jest pewne. Rządy Nabuchodonozora II stanowiły okres dominacji Chaldejczyków na Bliskim Wschodzie. To też, mogło wpłynąć na stwierdzenie, że „mieli oni jeden język i mogli wiele”. Poza podbojami, mocno rozbudowywali wiele miast, w tym osławiony Babilon (“boska Brama”).
Szinear oznacza „kraj dwóch miast”, „kraj lwów”. W Biblii opisane są miasta babilońskie, położone w tej krainie i są to: Babel, Erek, Akkad, Kalne w kraju Szinear – Rdz 10,10. Tu mamy okres nowobabiloński, a przecież na tych terenach cywilizacja była znacznie starsza niż wierzenia i istnienie koczowniczych plemion żydowskich.

Wieża Babel nie odnaleziona

Skoro istniała, a budowlę porzucono i pracowała nad nią cała ludzkość, to powinno się coś zachować. Sumeryjskie zigguraty zachowały się do naszych czasów. W najlepszym stanie jest ten z Ur. Ziggurat Etemenanki. Dowodzi to słuszności naszej tezy, że nie chodzi o zwykłą wieżę.
Dziwna jest to historia. Budowla, którą wznoszono nie musiała być wcale wieżą. Ludzie przyjęli to, postępując tak za Sumerem. Jednak, tamci ludzie mogli wznosić zupełnie coś innego. Mogli budować wrota prowadzące do Nieba albo znaleźć sposób na to Niebo – odwołanie do zapewnień Nimroda o ochronie przed Panem i samo już wspomnienie jego postaci w Biblii oraz u Józefa Flawiusza, nie może stanowić przypadkowego zabiegu. Pomyślmy nad tym, czego rzeczywiście dokonali ludzie?

Osiągnęli raj i zostali ukarani – najgłupszy argument świata

Religijne osoby wierzą w pójście do Raju po śmierci, a tam będą istnieli wspólnie z innymi, na jednej płaszczyźnie, żyjąc w równości. Skoro ludzkość osiągnęła tę równość, wznosząc wieże z Babel, to czemu służył ten atak z Nieba? To nieracjonalne.
W tym kontekście, postarajmy się prześledzić jeszcze raz fakty i odpowiedzieć sobie na pytanie: co wznosili ludzie? Czemu niezależność ludzi i budowla z Babel, tak oburzyła Niebo?

Podobne wpisy

Dodaj komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.